We zeggen het best makkelijk:
“Ik behandel iedereen hetzelfde.”
En vaak bedoelen we daar iets goeds mee.
We willen eerlijk zijn. Niemand voortrekken. Voor iedereen dezelfde regels.
Maar ik vraag me steeds vaker af: is iedereen hetzelfde behandelen eigenlijk wel altijd eerlijk?
Want we beginnen niet allemaal op hetzelfde punt.
De één groeide op in een huis waar de koelkast altijd gevuld was en er zoveel keuze was dat eten soms werd weggegooid.
De ander groeide op in een huis waar aan het einde van de maand nauwelijks iets in diezelfde koelkast lag en ging misschien weleens met honger naar bed.
Zet die twee jaren later naast elkaar en geef ze precies hetzelfde.
Heb je ze dan ook dezelfde kans gegeven?
Voor mij zit daar een belangrijk verschil.
We zien vaak waar iemand nu staat, maar we weten lang niet altijd welke weg iemand heeft afgelegd om daar te komen.
Dat geldt op het werk.
De ene collega stapt zonder moeite een vergadering binnen, neemt het woord en vertelt wat hij of zij vindt. Een ander heeft misschien precies zoveel kennis en goede ideeën, maar heeft wat meer uitnodiging of vertrouwen nodig om zich uit te spreken.
Het geldt in het onderwijs.
De ene student heeft aan één uitleg genoeg. De ander heeft dezelfde uitleg misschien drie keer nodig, op een andere manier. Niet omdat die student minder kan, maar omdat mensen nu eenmaal verschillend leren en verschillende dingen meebrengen.
En thuis?
Daar doen we het eigenlijk ook.
Wat voor de één werkt, hoeft voor de ander helemaal niet te werken. De ene persoon heeft behoefte aan ruimte, de ander juist aan nabijheid. De één wil meteen praten, de ander moet eerst even alles op een rijtje zetten.
Toch zijn we soms zó druk bezig om iedereen hetzelfde te behandelen, dat we vergeten te kijken naar de mens die voor ons staat.
Voor mij gaat gelijke kansen daarom niet over iedereen precies hetzelfde geven.
Het begint met zien.
Wie staat er voor mij?
Waar komt deze persoon vandaan?
Wat heeft iemand al meegekregen?
En wat heeft diegene misschien juist níét meegekregen?
Maar vooral:
Wat heeft deze persoon nú nodig om verder te komen?
Dat betekent niet dat alle regels overboord moeten.
Het betekent ook niet dat we voor iedereen de lat ergens anders moeten leggen.
Het betekent dat we ons bewust zijn van het feit dat dezelfde weg voor de één een stuk makkelijker begaanbaar kan zijn dan voor de ander.
En misschien begint inclusie daar wel.
Niet bij zeggen:
“Bij mij krijgt iedereen hetzelfde.”
Maar bij durven vragen:
“Wat heb jij nodig om ook verder te kunnen?”
Want bewustwording begint soms gewoon met iets beter kijken.
Niet alleen naar wat iemand doet of laat zien.
Maar naar de mens erachter.
Nibte – Van bewustwording naar professioneel handelen.