Professioneel handelen gaat over meer dan kennis, regels en vakbekwaamheid. Het gaat ook over de keuzes die je maakt, de verantwoordelijkheid die je neemt en de manier waarop je met anderen omgaat.
Daarvoor is bewustwording nodig.
Want niemand kijkt volledig neutraal naar de wereld. We nemen allemaal onze opvoeding, cultuur, ervaringen, waarden, normen en overtuigingen mee. Ze beïnvloeden wat we normaal vinden, wie we vertrouwen, hoe we gedrag interpreteren en welke verwachtingen we van anderen hebben.
Vaak gebeurt dat zonder dat we het doorhebben.
Bewustwording betekent dat je bereid bent die automatische piloot af en toe uit te zetten.
Dat je jezelf afvraagt: waarom denk ik dit? Waar komt mijn oordeel vandaan? Zou ik hetzelfde reageren wanneer hier iemand anders tegenover mij stond? En wat betekent mijn handelen voor de ander?
Juist daarin raakt bewustwording aan integriteit.
Integer handelen vraagt dat je niet alleen kijkt naar wat formeel juist is, maar ook naar wat jouw keuzes in de praktijk betekenen. Dat je betrouwbaar bent, verantwoordelijkheid neemt en bereid bent jezelf te corrigeren wanneer dat nodig is.
Soms vraagt dat om moed.
Om je uit te spreken wanneer iemand wordt buitengesloten, ongelijkwaardig wordt behandeld of geen eerlijke kans krijgt. Maar ook om naar jezelf te durven kijken wanneer jouw eigen aannames daar misschien een rol in spelen.
We verschillen van elkaar. In achtergrond, cultuur, geloof, identiteit, ervaringen, mogelijkheden en perspectieven. Die verschillen hoeven we niet weg te poetsen om professioneel met elkaar om te gaan.
Ze vragen wel om nieuwsgierigheid.
Om niet meteen in te vullen wat gedrag betekent vanuit jouw eigen referentiekader. Om vragen te stellen, te luisteren en ruimte te laten voor een perspectief dat je misschien niet kent of begrijpt.
Dat betekent niet dat alles moet kunnen. Professionele grenzen blijven bestaan. Maar begrijpen en begrenzen kunnen naast elkaar bestaan.
Ook gelijke kansen vragen om die bewuste blik.
Want iedereen hetzelfde behandelen klinkt eerlijk, maar pakt niet altijd eerlijk uit. Mensen beginnen niet allemaal op dezelfde plek en komen niet dezelfde drempels tegen.
Wie krijgt vertrouwen?
Wie wordt gehoord?
Wie krijgt ruimte om te groeien?
En bij wie spelen onze verwachtingen of aannames ongemerkt een rol?
Professioneel handelen vraagt daarom niet dat je zonder vooroordelen, aannames of een eigen referentiekader door het leven gaat. Het vraagt dat je je ervan bewust bent en voorkomt dat ze ongemerkt bepalen hoe jij een ander behandelt.
Bewustwording is daarmee geen eindpunt. Het is het begin van een keuze.
De keuze om integer te handelen. Moedig te zijn wanneer dat nodig is. Betrouwbaar te blijven. Verschillen serieus te nemen. Gelijkwaardigheid na te streven en verbinding te zoeken, ook wanneer het schuurt.
Want pas wanneer je je bewust bent van wat je meeneemt, kun je bewust kiezen wat je ermee doet.
En daar begint voor mij professioneel handelen.