Zelfreflectie
Soms stel ik mezelf de vraag: wat laat ik eigenlijk achter bij een ander wanneer ik een ruimte, gesprek of ontmoeting verlaat?
Niet alleen na een belangrijk of moeilijk gesprek. Juist ook na die gewone momenten van de dag. Een overleg met collega’s. Een gesprek tussendoor. Een reactie op iemand die iets anders ziet dan ik. Een ontmoeting thuis, met familie of vrienden.
Zelfreflectie begint voor mij bij mezelf. Bij de bereidheid om eerlijk te kijken naar mijn gedrag, mijn keuzes en mijn aandeel. Niet om mezelf te veroordelen, maar om te begrijpen wat ik doe, waarom ik het doe en wat dat bij een ander teweegbrengt.
Dat laatste vind ik belangrijk.
Want wat ik bedoel en wat een ander ervaart, hoeft niet altijd hetzelfde te zijn.
Ik kan denken dat ik duidelijk ben, terwijl mijn woorden bij een ander hard binnenkomen. Ik kan ervan overtuigd zijn dat ik goed luister, terwijl ik ondertussen vooral bezig ben met wat ik zelf wil zeggen. Ik kan denken dat ik iemand ruimte geef, terwijl mijn houding misschien iets anders uitstraalt.
En ik kan vanuit de beste bedoelingen handelen en toch ontdekken dat het anders heeft uitgepakt dan ik had gehoopt.
Juist op zulke momenten vind ik zelfreflectie waardevol.
In mijn werk betekent dat voor mij dat ik mezelf niet buiten de situatie plaats. Wanneer een samenwerking stroef verloopt, een gesprek niet goed voelt of er spanning ontstaat, kan ik natuurlijk kijken naar het gedrag van de ander. Maar ik wil mezelf ook durven afvragen: wat bracht ík mee in deze situatie?
Hoe was mijn houding? Welke aannames had ik misschien al? Heb ik werkelijk geluisterd? Stond ik open voor een ander perspectief? Heb ik ruimte gegeven? Hoe reageerde ik toen iemand mij tegensprak of feedback gaf?
En soms is de uitkomst van die zelfreflectie helemaal niet dat ik iets verkeerd heb gedaan.
Dat vind ik óók belangrijk.
Zelfreflectie betekent voor mij niet dat ik automatisch de verantwoordelijkheid voor alles bij mezelf neerleg. Soms kijk ik eerlijk terug en kom ik tot de conclusie dat ik nog steeds achter mijn woorden, mijn keuze of mijn handelen sta. Ook dat mag.
Het gaat mij erom dat ik bereid ben mezelf die spiegel voor te houden.
Ook privé.
Misschien juist daar. Want bij de mensen die het dichtst bij mij staan, reageer ik soms sneller vanuit emotie, verwachtingen of vertrouwde patronen. Dan kan het waardevol zijn om niet alleen te denken: waarom doet die ander zo? Maar mezelf ook af te vragen: wat gebeurt er eigenlijk bij mij? En wat doe ik daarmee?
Ik geloof dat zelfreflectie mij niet kleiner maakt.
Het helpt mij juist om te groeien. Om verantwoordelijkheid te nemen waar die van mij is, iets anders te doen wanneer dat nodig is en tegelijkertijd trouw te blijven aan mezelf wanneer ik na eerlijke reflectie nog steeds achter mijn handelen sta.
Want overal waar ik kom, neem ik mezelf mee.
Mijn woorden. Mijn houding. Mijn overtuigingen. Mijn manier van luisteren. Mijn reacties. Mijn aanwezigheid.
En daarmee laat ik, bewust of onbewust, ook iets achter bij een ander.
Misschien vertrouwen. Rust. Erkenning. Een gevoel van gezien of gehoord worden. Misschien een nieuwe gedachte.
En soms misschien iets wat ik helemaal niet wilde achterlaten.
Daarom wil ik mezelf die vraag blijven stellen:
Wat laat ik achter bij een ander wanneer ik een ruimte, gesprek of ontmoeting verlaat?